Nội dung bài học tiếp sau đây giúp những em gắng được phần đa nét cơ bạn dạng về người sáng tác Hồ Xuân Hương, tâm trạng cô đơn, bẽ bàng với nỗi khát khao niềm hạnh phúc của nhân vật dụng trữ tình nói riêng và người phụ nữ trong xóm hội xưa nói chung, những rực rỡ nghệ thuật tiêu biểu vượt trội của tác phẩm. Trường đoản cú đó, những em biết yêu thương thương, thông cảm cho số phận trái ngang và trân quý đông đảo phẩm chất tốt đẹp trong trái tim hồn tín đồ phụ nữ.

Bạn đang xem: Tự tình lớp 11


1. Tìm hiểu chung

1.1. Tác giả

1.2. Tác phẩm

2. Đọc - phát âm văn bản

2.1. Nhì câu đề

2.2. Nhị câu thực

2.3. Nhì câu luận

2.4. Hai câu kết

3. Luyện tập

4. Kết luận


*


Hồ Xuân hương (chưa rõ năm sinh năm mất) quê ở nghệ an nhưng sống đa phần ở Thăng LongBà đi nhiều nơi và thân thiết với nhiều danh sĩCuộc đời, tình duyên của hồ Xuân Hương các éo le, ngang tráiĐược mệnh danh là "bà chúa thơ Nôm"Thành tựu văn học: tương truyền gồm khoảng trên dưới 40 bài bác thơ Nôm, còn có tập lưu giữ Hương Kí gồm bao gồm 24 bài xích thơ chữ thời xưa và 26 bài bác thơ chữ NômNội dung sáng tác: thường xuyên viết về người thiếu phụ với tiếng nói cảm thương sâu sắc; khẳng định đề cao vẻ đẹp cùng khát vọng của họ.Phong biện pháp nghệ thuật: trào phúng nhưng trữ tình đậm đà chất văn học tập dân gian trường đoản cú đề tài, cảm hứng đến ngôn ngữ, hình tượng.

1.2. Tác phẩm


Xuất xứ: phía trong chùm thơ "Tự tình" có 3 bài của hồ Xuân Hương.Thể loại: Thất ngôn chén cú Đường luậtChủ đề: bài bác thơ tỏ bày nỗi lòng của tác giả trước duyên phận hẩm hiu

2. Đọc - đọc văn bản


2.1. Nhì câu đề


"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn

Trơ loại hồng nhan cùng với nước non."

- Thời gian: Đêm khuya=> thời điểm nửa tối về sáng, là khoảng thời gian con kẻ đối diện với chủ yếu mình với rất nhiều suy tư, trăn trở.

- ko gian: tĩnh mịch, vắng lặng, đìu hiu hiu với âm nhạc "văng vẳng" của tiếng "trống canh"

- trường đoản cú "dồn": Nhịp điệu gấp gáp, lập cập => bước tiến của thời gian:Đó cũng đó là tâm trạng rối bời, vừa khiếp sợ vừa khổ cực của con người ý thức được sự chảy trôi của thời gian, đời người

- tự "trơ":

Có tức là phơi ra, bày ra + "cái hồng nhan"; "với nước non" thể hiện sự dãi dầu sương gió=> sự tủi hổ, bẽ bàng.Trơ trọi, lẻ trơn + thủ pháp đối: "cái hồng nhan"> cảm giác cô đối chọi trống vắng.Thủ pháp đảo: trường đoản cú "trơ" mở đầu câu + tiết điệu thơ 1/3/3=> nhấn mạnh sự tủi hổ, bẽ bàng.Từ “trơ”- trong văn cảnh câu thơ – không chỉ là là bẽ bàng, tủi hổ nhiều hơn thể hiện nay sự kiên cường, bền bỉ, thách thức. Nó đồng nghĩa với từ bỏ “trơ” trong câu thơ sau của Bà thị xã Thanh Quan: “Đá vẫn trơ gan thuộc tuế nguyệt” (Thăng Long thành hoài cổ) =>bản lĩnh, đậm chất ngầu Xuân Hương.

Từ "hồng nhan" đặt lân cận từ "cái"→ sự tốt rúng, mỉa mai.

⇒Câu thơ thể hiện nỗi đau đớn, xót xa, cay đắng ở trong phòng thơ trước tình cảnh của chủ yếu mình


2.2. Nhì câu thực


"Chén rượu hương chuyển say lại tỉnh

Vầng trăng bóng xế khuyết không tròn."

Cụm trường đoản cú "say lại tỉnh": gợi lên vòng tình duyên quẩn quanh quanh, tình duyên đã trở thành trò nghịch của con tạo, càng say càng tỉnh, càng cảm nhận nỗi nhức thân phận

"Vầng trăng""bóng xế": trăng đang tàn"khuyết chưa tròn": không trọn vẹn

=> Tuổi xuân đã trôi qua mà tình duyên ko trọn vẹn

- Nghệ thuật: phép đối

⇒ Xót xa, đắng cay cho duyên phận dang dở, lỡ làng


2.3. Nhì câu luận


"Xiên ngang mặt đất, rêu từng đám,

Đâm toạc chân mây, đá mấy hòn."

Nghệ thuật: hòn đảo ngữ, cồn từ mạnh, đối=> xiên ngang: rêu; đâm toạc: đá⇒ Bức tranh vạn vật thiên nhiên sinh động, giàu sức sống.Hình hình ảnh thơ: Rêu xiên ngang phương diện đất, đá đâm toạc chân trời => ko chỉ miêu tả sự phẫn uất mà này còn được xem là sự phản chống trước số phận hẩm hiu, tơ duyên dang dở.

⇒ Ý thức về hạnh phúc, tình duyên


2.4. Nhị câu kết


"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại

Mảnh tình chia sẻ tí nhỏ con!"

“Ngán” là chán ngán, ngao ngán => mệt nhọc mỏi, chán chường trước duyên phận éo le, bội bạc bẽo.Từ “xuân” có hai nghĩ: vừa là “mùa xuân” vừa là “tuổi xuân”. Mùa xuân của thiên nhiên thì tuần hoàn, mãi mãi còn tuổi xuân của đời fan thì qua đi không bao giờ trở lại.Hai từ bỏ “lại” trong cụm từ “xuân đi xuân lại lại” có hai nghĩa không giống nhau:

=> Sự quay lại của mùa xuân lại đồng nghĩa với việc ra đi của tuổi xuân. Tác giả cảm nhận sự tan trôi của thời gian, đời tín đồ với bao xót xa, nuối tiếc nuối.

Thủ pháp nghệ thuật và thẩm mỹ tăng tiếnMảnh tình - chia sẻ - tí - nhỏ con => nhấn mạnh vào sự bé dại bé dần, tạo nên nghịch cảnh càng trái ngang hơn. Miếng tình đã bé bỏng lại còn“san sẻ” do vậy ít ỏi chỉ từ “tí bé con” đề nghị càng xót xa tội nghiệp.

=>Câu thơ là hoàn cảnh và là trọng tâm trạng thảm kịch của thanh nữ sĩ: càng khát khao niềm hạnh phúc càng thất vọng, mơ ước càng phệ thực tại càng mỏng mảnh manh ⇒ nỗi ngao ngán về số phận cùng thực trên phũ phàng, tơ duyên lận đận.

*


3. Luyện tập


Câu 1: Cảm nhận 4 câu thơ đầu bài Tự tình (Bài II) - hồ nước Xuân Hương

Gợi ý làm bài

1. Mở bài

- reviews tác phẩm “Tự tình II” và tứ câu thơ đầu trong bài bác thơ:

Ví dụ: bài xích thơ “Tự tình II” phía trong chùm thơ bao hàm ba bài bác là tác phẩm thể hiện rõ giờ nói, cá tính độc đáo của người sáng tác Hồ Xuân Hương. Tứ câu thơ đầu trong bài thơ vẫn làm rất nổi bật hoàn cảnh tương tự như tâm trạng vừa bi lụy tủi, vừa phẫn uất mong mỏi vượt lên trên số trời của bạn nữ sĩ.

2. Thân bài

- hai câu thơ đầu xuất hiện thêm cảm thức về thời hạn và trung khu trạng của thiếu nữ sĩ

Cảm thức về thời gian: Thời gian: đêm khuya. Âm hưởng của giờ trống canh được để trong sự dồn dập, gấp rút “trống canh dồn” cho biết nữ sĩ cảm nhận sâu sắc bước đi không hoàn thành và vội vàng vã của thời gian. Cảm thức về trung khu trạng: cảm nhận rõ ràng sự bẽ bàng của phận mình. Người sáng tác đã sử dụng phương án đảo ngữ, trường đoản cú “trơ” được đưa lên đầu câu có công dụng nhấn mạnh. “trơ” có nghĩa là tủi hổ, là bẽ bàng, cho thấy “bà Chúa thơ Nôm” đã ý thức sâu sắc thảm kịch tình duyên của phiên bản thân. Nhì chữ “hồng nhan” được đặt cạnh danh từ chỉ đơn vị “cái” gợi lên sự bội nghĩa bẽo, bất hạnh của kiếp phụ nữ.

- tranh ảnh tâm trạng đã có phóng chiếu rõ ràng hơn trải qua hai câu thơ tiếp theo

Cụm từ bỏ “say lại tỉnh” gợi lên sự tuần hoàn, luẩn quẩn, thuyệt vọng đầy ngang trái của kiếp tín đồ đầy chua chát.Hình tượng “vầng trăng” xuất hiện đó là ý niệm ẩn dụ cho cuộc đời của nữ sĩ: tinh thần “bóng xế”, sắp tàn tuy thế vẫn “khuyết không tròn” nhận mạnh bi kịch của cảm thức về thân phận: tuổi xuân vẫn trôi qua tuy thế nhân duyên mãi mãi là sự dang dở, lỡ dở ko trọn vẹn.

=> bức tranh ngoại cảnh đồng nhất với bức ảnh tâm trạng.

3. Kết bài

Khái quát tháo lại nội dung ý nghĩa của tư câu thơ: thông qua cách sử dụng ngôn ngữ giàu giá trị diễn đạt kết phù hợp với những phương án tu từ như đảo ngữ, thuộc những trí tuệ sáng tạo trong câu hỏi xây dựng hình tượng, bốn câu thơ đầu của bài bác thơ “Tự tình II” đang làm khá nổi bật cảm thức về thời gian, cho biết thêm tâm trạng ai oán tủi cũng tương tự ý thức sâu sắc về thảm kịch duyên phận đầy éo le, ngang trái của nữ sĩ hồ nước Xuân Hương.

Câu 2:Phân tích bài bác thơ tự tình (Bài 2) của hồ Xuân Hương.

Gợi ý có tác dụng bài

a. Mở bài:

Dẫn dắt, ra mắt về đơn vị thơ hồ Xuân hương - bà chúa thơ Nôm.Giới thiệu về bài xích thơ tự Tình 2 (và những thông tin có tương quan đến bài xích thơ)

b. Thân bài:

- bao gồm về nội dung bài thơ.

- Phân tích bài bác thơ theo cấu trúc: Đề - thực - luận - kểt

+ nhị câu đề:Nỗi niềm bi đát tủi của hồ nước Xuân mùi hương được gợi lên từ nửa đêm khuya:"Đêm khuya văng vọng trống canh dồn/Trơ dòng hồng nhan cùng với nước non".

Chú ý đến 2 văn bản chính: không khí và thời gian được diễn đạt trong nhì câu thơ.Chú ý đến phương pháp dùng từ và biện pháp nghệ thuật được áp dụng trong nhì câu thơ và tác dụng của chúng ( từ: dồn; trơ; cái; hồng nhan; nước non).

⇒ Đau đớn, xót xa trước cảnh ngộ của bạn dạng thân.

+ nhì câu thực:Thể biểu hiện rõ thực cảnh và thành tâm của tác giả:"Chén rượu hương chuyển say lại tỉnh/Vầng trăng láng xế khuyết chưa tròn"

Vòng quanh quẩn quanh của số phận, tơ duyên (chén rượu - hương đưa - say lại tỉnh).Tuổi xuân đã trôi qua nhưng tình duyên chưa trọn vẹn.Phép đối: Khuyết - tròn, say - thức giấc gợi cảm hứng chông chênh=> hi vọng manh manh về hạnh phúc

⇒ Sự dang dở, bẽ bàng của duyên phận⇒ xót xa, cay đắng

+ hai câu luận:Nỗi niềm phẫn uất cùng khát khao mãnh liệt:"Xiên ngang mặt đất rêu từng đám/Đâm toạc chân mây đá mấy hòn".

Bức tranh thiên nhiên sinh động giàu sức sống→ sự phẫn uất, sự làm phản kháng⇒ đậm chất cá tính mãnh mẽ của tác giả.Nghệ thuật: hòn đảo ngữ, hễ từ mạnh, đối.

⇒ trọng tâm hồn đầy sức sống, cõi lòng những khát khao của Xuân Hương.

+ nhị câu kết:Thể hiện trung ương trạng ngán chường, bi hùng tủi:"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại/Mảnh tình san sẻ tí nhỏ con."

Từ thiên nhiên xung quanh, quan sát lại bản thân mình, cảm giác ngán nỗi, ai oán cho mình...Thời gian cứ trôi qua xuân đi xuân lại lại, một sự tuần hoàn tiếp tục nghe mà chán ngán cho duyên phận (xuân đi xuân lại lại).Thực tại: Sự chia sẻ ít ỏi→ xót xa mang lại tội nghiệp (mảnh tình sẻ chia tí nhỏ con).Nghệ thuật: tăng tiến, thừa nhận mạnh.

⇒ Một nỗi buồn phiền và thất vọng...

c. Kết bài:

Khẳng định lại giá bán trị nội dung và nghệ thuật bài thơ.Nhấn mạnh phong thái thơ hồ Xuân mùi hương qua bài xích thơ.

Câu 3: cảm thấy tâm sự của phái nữ sĩ hồ nước Xuân hương thơm trong bài xích Tự tình 2.

Gợi ý làm cho bài

a. Mở bài:

Giới thiệu chung: hồ Xuân hương thơm là mộtnhà thơ bự của Việt Nam. Được ca tụng là bà chúa thơ Nôm.Giới thiệu về bài thơ "Tự tình 2"

b. Thân bài:

- bài bác thơ biểu hiện nỗi bi hùng và tâm sự ở trong nhà thơ về định mệnh lẻ loi của chính mình và niềm thèm khát đượchạnh phúc, được quân tử yêu thương.

Hai câu đề:

"Đêm khuya văng vọng trống canh dồn

Trơ chiếc hồng nhan cùng với nước non"

Hoàn cảnh :giữa tối khuya, hao thức, nghe tiếng trống dồn dập sang canhThấy mình cô độc thân cuộc đời. Phân tíchnghệ thuật áp dụng từ ngữ mạnh, nghe thật ngấm thía

Hai câu thực:

"Chén rượu hương đưa say lại tỉnh

Vầng trăng láng xế khuyết chưa tròn"

Nói lên lưu ý đến của đơn vị thơ:Buồn, uống bát rượu nhằm quên mà lại càng uống càng tỉnh, tỉnh lại càng ai oán hơn. (Hình ảnh người con gái lấy chính mình ra làm đồ nhắm)Nhìn trăng thấy trang sẽ xế bóng và lại chưa tròn. Vầng trăng như thể thân phận trong phòng thơ."Khuyết không tròn": Chưa tuyệt vọng vẫn còn ấp ủ niềm hi vọng.

Hai câu luận:

"Xiên ngang mặt khu đất rêu từng đám

Đâm toạc chân mây đá mấy hòn"

Mở rộng lớn tầm nhìn: đa số đám rêu xung quanh đất, mấy hòn đá phía chân trời. Hầu như hình ảnh rất thực, ước lệ.Cái quan sát khoẻ khoắn. Bao gồm mộtsự phản kháng, sự vươn lên nhằm khẳng định vị trí của mình.

Hai câu kết:

"Ngán nỗi xuân đi xuân lại lại,

Mảnh tình san sẻ tí bé con."

Từ vạn vật thiên nhiên xung quanh, chú ý lại phiên bản thân mình, cảm giác ngán nỗi, bi quan cho mình, nghịch lí.Thời gian cứ trôi qua xuân đi xuân lại lại, một sự tuần hoàn liên tục nghe mà chán ngán cho duyên phận của mình. Tuổi xuân trôi qua ma lại khôngcó tơ duyên trọn vẹn.Sự share ít ỏi.Một nỗi buồn phiền và thất vọng.

Xem thêm: Đề Kt 1 Tiết Hóa 10 Chương 1, Mẫu Đề Kiểm Tra 1 Tiết Hóa 10 Chương 1

c. Kết bài:

Một bài thơ chứa đựng nỗi bi ai và niềm khát khao chân thành.Trong nền thơ trung đại, lần trước tiên mới bao gồm mộtngười thiếu nữ dám thể hiện điều ấy.