Lâu nay, những người yêu thương tiếng Việt bình thường với một số tài liệu lúc nói đến chữ quốc ngữ thường đến rằng giáo sĩ Alexandre de Rhodes (thường gọi là Đắc Lộ), tác giả cuốn Từ điển Việt - Bồ - La in tại La Mã năm 1651, là ông tổ của chữ quốc ngữ.

Bạn đang xem: Tiếng việt bắt nguồn từ đâu

Thế nhưng, sự thật chưa hẳn là vậy…

Ngay từ lúc bập bẹ, họ đã nói tiếng Việt, và trọn vẹn không có gì khó khăn. Nhưng "tiếng Việt cực nhọc quá!" là ý kiến của rất nhiều người phương Tây lúc tiếp cận tiếng Việt.


*


Tiếng Việt cấu trúc đơn giản; đơn âm không tồn tại "thì", không có chia động từ, không tồn tại tiếp đầu ngữ, vĩ ngữ thì tất cả gì là khó?

Xin thưa, đối với người phương Tây, tiếng Việt khó ở chỗ phát âm (nghe cùng nói).

Giáo sĩ Marini, người đã từng đến Đàng trong những thập niên đầu thế kỷ 17, viết: "Khi đọc, người Việt ko cần phải cầm đổi tiếng nhưng mà vẫn tạo cho một tiếng ấy gồm nhiều nghĩa khác nhau, bởi vì họ chỉ cần lên giọng hoặc hạ giọng tùy thuộc vào cường độ và nhịp điệu" (Lịch sử chữ quốc ngữ, Đỗ quang đãng Chính, NXB Tôn Giáo 2012, trang 15).


*

Đây là một nhận xét cực kỳ "mới" cơ mà người Việt bọn họ không bao giờ để ý. Chỉ cần vắt đổi tí đỉnh khẩu âm và không nuốm đổi khẩu hình thì các chữ "ca, cà, cá, cả" với nghĩa khác biệt một trời một vực.

Nửa cuối thế kỷ 16, những giáo sĩ thừa sai loại Tên (Jésu) đã bắt đầu đến châu Á truyền đạo. Một vào những nơi họ đến ban đầu đó là Trung Quốc, nơi mà trước đó vài thế kỷ, Maco Polo, nhà buôn người Ý, đã đến và mang về nhiều đồ vật lạ lùng của phương Đông.

Dòng tên là một mẫu tu trí thức của đạo Thiên Chúa. Tất cả những giáo sĩ của dòng này đều có trình độ tiến sĩ, nếu ai ko đạt được bằng cấp ấy thì buộc phải rời dòng.

Những giáo sĩ này xuất thân từ những nước sử dụng chữ viết Latin nên khi đến những nước sử dụng chữ tượng hình đã gặp cạnh tranh khăn vào việc truyền đạo. Vày là những trí thức bao gồm trình độ cao, họ lập cập học nói tiếng của người bản địa.

Song việc truyền đạo ko chỉ nói là đủ, nhưng mà cần phải có kinh sách để các con chiên tất cả thể học, đọc theo cùng truyền lại. Bởi không có giáo sĩ, thầy giảng nào gồm thể gắng thế ghê sách. Nhưng mà chữ tượng hình thì rất khó khăn học, với mất rất nhiều thời gian để học mới có thể đọc sách được, chứ chưa nói đến việc dịch lại tởm sách nước ngoài.

Mặt khác, việc truyền đạo Thiên Chúa vào các nước này (trong đó có nước ta) vào thời điểm ấy ko phải lúc nào cũng suôn sẻ, dễ dàng, liên tục, vị tùy thuộc vào sự vui buồn của quan tiền quân địa phương, tùy thuộc vào tình hình chính sự yên ổn ả hay loạn lạc của quốc gia mà các giáo sĩ dòng Tên đặt chân đến.

Nhiều giáo sĩ sau một thời gian ngắn truyền đạo đã bị bắt, bị giết, bị đuổi đi...

Để gồm thể truyền lại ghê sách một giải pháp tốt hơn, những giáo sĩ đã nghĩ ra phương pháp "Latin hóa chữ tượng hình". Và họ đã có tác dụng việc này ở Ấn Độ, Trung Quốc cùng Nhựt Bổn.


*

*

Đầu thế kỷ 17, một số giáo sĩ thuộc loại Tên đã đến Hội An. Họ sử dụng tiếng Hán cùng Nhựt để giao tiếp với dân địa phương qua phiên dịch của những thương nhân.

Đến năm 1617, giáo sĩ Francesco de Pina người Bồ Đào Nha đến Hội An với Nước Mặn (thuộc Bình Định), rồi trở về cư ngụ tại Thanh Chiêm (Điện Bàn, Quảng Nam) đã học rất cấp tốc tiếng Việt với trở thành người phương Tây giỏi tiếng Việt nhất thời bấy giờ.

Và để gồm thể truyền lại kinh sách giáo lý của đạo Thiên Chúa, Pina thuộc một số giáo sĩ khác đã gồm kinh nghiệm Latin hóa tiếng Nhựt, Hán bắt tay vào Latin hóa tiếng Việt.

Thuở ấy, người Việt vẫn nói tiếng Việt như bây giờ. Tuy vậy do phải trải qua 1.000 năm bị Trung Quốc đô hộ, giới trí thức nước ta bị ảnh hưởng của nước trung hoa rất mạnh. Ko rõ trước đó, người Việt gồm chữ riêng của mình tốt không. Tuy vậy các triều đại của người Việt về sau đều sử dụng chữ Hán trong những văn bản thiết yếu thức.

Khoảng thế kỷ thứ 10, người Việt đã "sáng chế" ra thứ chữ Việt bằng giải pháp mượn chữ Hán mà viết, gọi là chữ Nôm (nghĩa là Nam, sau gọi là quốc âm). Tuy vậy nếu chữ Hán khó khăn một thì chữ Nôm cạnh tranh mười. Bởi phải biết cùng giỏi chữ Hán mới tất cả thể viết được, học được chữ Nôm.

Đối với người Việt học chữ Nôm đã khó, với người ngoại quốc xa lạ với chữ tượng hình thì chữ Nôm càng khó. Vẫn bao gồm thể học được, viết được nhưng ko thể phổ biến rộng được. Cũng chính vì vậy các giáo sĩ đã nghĩ đến việc Latin hóa tiếng Việt bằng mẫu tự Latin, mà ngày xưa gọi là "chữ Annam viết bằng mẫu tự Latin".

Có một số người được công nhận là "tác giả" chữ quốc ngữ là những giáo sĩ Francesco de Pina, Gaspar d’Amaral với Antonio Barbosa (đều là người Bồ Đào Nha), Cristoforo Borri (người Ý), Alexandre de Rhodes (người Pháp)...

Giáo sĩ Borri chỉ ở nước ta bố năm từ 1615 đến 1618. Còn bố giáo sĩ còn lại đều đến Đàng vào năm 1624 cùng đều là học trò tiếng Việt của giáo sĩ Francesco de Pina.

Xem thêm: Kết Quả Kỳ Thi Học Sinh Giỏi Tphcm 2020-2021, Kết Quả Kỳ Thi Hsg Lớp 9

Tuy nhiên, trong số này, chỉ có giáo sĩ Đắc Lộ mang đến in cuốn sách tiếng Việt đầu tiên là cuốn Từ điển Việt - Bồ - La nên được dân Việt cho rằng "ông tổ" của chữ quốc ngữ từ hơn trăm năm qua.