1. Gốc axit là gì?

Axit là phân tử hóa học chúng gồm gốc axit và nguyên tử Hydro. Như vậy, khi tách nguyên tử Hydro ra khỏi phân tử hóa học ta sẽ thu về gốc axit. Trên thực tế gốc axit tồn tại rất nhiều nơi, ngay cả trong thực phẩm hàng ngày như chanh, hoa quả,… Thậm chí là nước mà bạn đang uống hàng ngày khi chưa đi qua hệ thống lọc cũng chứa các gốc axit.

Bạn đang xem: Hóa trị các gốc axit

*
Bảng tên gọi và gốc axit" width="692">

II. Các gốc axit thường gặp và hướng dẫn đọc tên các gốc axit


STT

CTHH

Tên gọi

Kl (đvC)

CTHH

Tên gọi

Hóa trị

Kl (đvC)

1

HClAxit clohidric36.5-ClClorua

I

35.5

2

HBrAxit bromhidric81-BrBromua

I

80

3

HFAxit flohidric -FFlorua

I

 

4

HIAxit iothidric128-IIotdua

I

127

5

HNO3Axit nitric -NO3Nitrat

I

62

6

HNO2Axit nitrit -NO2Nitrit

I

46

7

H2CO3Axit cacbonic =CO3Cacbonat

II

60

8

H2SO4Axit sufuric =SO4Sunfat

II

96

9

H2SO3Axit sunfuro =SO3Sunfit

II

80

10

H3PO4Axit photphoric PO4Photphat

III

95

11

H3PO3Axit photphoro PO3Photphit

III

79

12

   =HPO4Hidro photphat

II

96

13

   -H2PO4Di hidro photphat

I

97

14

   -HSO4Hidro sunphat

I

97

15

   -HSO3Hidro sunphit

I

81

16

   -HCO3Hidro cacbonat

I

61

17

H2SAxit hidro sunfua =SSunfua

II

32

18

H2SiO3Axit silicric =SiO3Silicat

II

 

19

    =HPO3 Hidro photphit

II

 

20

   -H2PO3Di hidro photphit

I

 

III. Cách xác định gốc axit mạnh

a) So sánh định tính tính axit của các axit

- Nguyên tắc chung: Nguyên tử H càng linh động thì tính axit càng mạnh.

- Đối với các axit có oxi của cùng một nguyên tố: càng nhiều O tính axit càng mạnh.

HClO 2 3 4

- Đối với axit của các nguyên tố trong cùng chu kì: nguyên tố trung tâm có tính phi kim càng mạnh thì tính axit của axit càng mạnh (các nguyên tố đều ở mức hóa trị cao nhất).

H3PO4 2SO4 4

- Đối với axit của các nguyên tố trong cùng một nhóm A thì:

+ Axit không có oxi: tính axit tăng dần từ trên xuống dưới:

HF - tăng)

+ Axit có O: tính axit giảm dần từ trên xuống dưới:

HClO4 > HBrO4 > HIO4 (do độ âm điện của X giảm dần)

- Với các axit hữu cơ RCOOH: (nguyên tử H được coi không có khả năng hút hoặc đẩy e)

+ Nếu gốc R no (đẩy e) làm giảm tính axit. Gốc R no càng nhiều nguyên tử C thì khả năng đẩy e càng mạnh: 

HCOOH > CH3COOH > CH3CH2COOH > CH3CH2CH2COOH > n-C4H9COOH.

+ Nếu gốc R hút e (không no, thơm hoặc có halogen...) sẽ làm tăng tính axit.

- Xét với gốc R có chứa nguyên tử halogen:

+ Halogen có độ âm điện càng lớn thì tính axit càng mạnh:

CH2FCOOH > CH2ClCOOH > CH2BrCOOH > CH2ICOOH > CH3COOH

+ Gốc R có chứa càng nhiều nguyên tử halogen thì tính axit càng mạnh:

Cl3CCOOH > Cl2CHCOOH > ClCH2COOH > CH3COOH

+ Nguyên tử halogen càng nằm gần nhóm COOH thì tính axit càng mạnh:

CH3CH2CHClCOOH > CH3CHClCH2COOH > CH2ClCH2CH2COOH > CH3CH2CH2COOH

- Với một cặp axit/bazơ liên hợp: tính axit càng mạnh thì bazơ liên hợp của nó càng yếu và ngược lại.

- Với một phản ứng: axit mạnh đẩy được axit yếu khỏi dung dịch muối (trường hợp trừ một số đặc biệt).

Xem thêm: Từ Vựng Tiếng Anh Về Mỹ Phẩm Tiếng Anh Là Gì ? Mỹ Phẩm Tiếng Anh Là Gì

b) So sánh định lượng tính axit của các axit

- Với axit HX trong nước có cân bằng: HX H+ + X– ta có hằng số phân ly axit: KA

- KA chỉ phụ thuộc nhiệt độ, bản chất của axit. Giá trị của KA càng lớn tính axit của axit càng mạnh.