Cầm Bá Thước (1859–1895) là trong những người lãnh đạo trào lưu Cần Vương ở Thanh Hóa. Ông là người dân tộc Thái, sinh tại bạn dạng Lùm Nưa, tổng Trình Vạn, huyện thường xuyên Xuân, Thanh Hóa, vào một gia đình Cầm Bá Tiên - Quân cơ dưới triều nhà Nguyễn.

Bạn đang xem: Cầm bá thước


*
Đền thờ Cẩm Bá Thước tại khu di tích Cửa Đạt

Năm 24 tuổi (1883), ông duy trì chức Bang biện quân vụ hai châu thường xuyên Xuân và Lang Chánh. Năm 1885, hưởng trọn ứng chiếu phải Vương của vua Hàm Nghi, ông kiến tạo lực lượng vũ trang kháng Pháp sinh sống quê. Hoạt động của ông không chỉ có trong phạm vi thường Xuân ngoài ra tỏa ra những vùng Ngọc Lặc, Như Xuân, quan tiền Hóa cùng Quỳ Châu (Nghệ An).

Năm 1886 Ông cùng với Hà Văn Mao hoạt động khắp những châu, huyện miền núi, phối hợp với Ba Đình (Nga Sơn), Mã Cao (Yên Định), Hùng Lĩnh (Vĩnh Lộc). Thực dân Pháp dần dần dần đàn áp được các phong trào khởi nghĩa trường đoản cú miền xuôi đến trung du miền núi. Hà Văn Mao mất, Tống Duy Tân bị bắt vào năm 1892, Tôn Thất Hàm bị giặc giết, nuốm Bá Thước đành phải tìm cách ẩn núp chờ thời. Ông sẽ tập thích hợp lực lượng kín đáo xây dựng Trịnh Vạn trở thành địa thế căn cứ khởi nghĩa ngóng ngày bùng nổ, tiếp sức hot cho ngọn lửa buộc phải Vương sẽ leo lét. Nhờ vào địa núm núi rừng hiểm trở, có rất nhiều núi cao, suối sâu của Trịnh Vạn, nỗ lực Bá Thước sẽ cho phát hành một khối hệ thống đồn trại, công sự tác chiến lợi sợ tại mọi điểm chốt quan liêu trọng. Đó là mọi vị trí đánh địch, những chốt phục kích ẩn hiện chỗ đồi núi, bịt khuất trong rừng cây rậm rạp. Đồng bào Thái ở thường xuyên Xuân, Lang Chánh vẫn bí mật chở lương thực, tranh bị đến địa thế căn cứ Trịnh Vạn cung cấp cho nghĩa quân.

Trước tình trạng đó, giặc Pháp thấy cứ giằng dai bởi thế thì tổn thất quá, nên chúng quyết định tập trung lực lượng, tổ chức một cuộc tiến công lớn vào địa thế căn cứ trung trọng tâm của nghĩa quân làm việc Hón Bòng (Xuân Lẹ – thường xuyên Xuân). Ngày mùng 10 mon 5 năm 1895, giám binh Mác-li-ê mang 200 quân từ Trịnh Vạn tấn công vào căn cứ trung tâm. Đây là cuộc chiến lớn sau cùng của nghĩa quân. Tất cả các phòng tuyến của nghĩa quân từ trạm chi phí tiêu cho đồn trung chổ chính giữa đều sẵn sàng và quyết trọng điểm chiến đấu. Giặc Pháp tuy gồm hỏa lực mạnh, nhưng bắt buộc sau 4 ngày tấn công dồn dập và nên chịu các tổn thất nặng năn nỉ về tín đồ và vũ khí, mới vượt qua được cha phòng đường để tiến công vào trung tâm căn cứ của nghĩa quân. Trước đó, ráng Bá Thước và nghĩa quân đã kín rút đi vị trí khác.

Đến thời gian này, lực lượng nghĩa quân đã bị suy yếu rõ rệt, hầu như các cứ điểm của nghĩa quân đã trở nên giặc Pháp chiếm. Chúng săn đón ráo riết tra cứu bắt cố gắng Bá Thước và các nghĩa binh. Cuối cùng, gắng Bá Thước cùng vợ con và một số trong những người theo ông sa lưới địch vào trong ngày 13 tháng 5 năm 1895 tại bạn dạng Cà. Giặc Pháp chuyển ông về Trịnh Vạn với tìm mọi cách dụ dỗ, thiết lập chuộc. Thảm bại thảm hại trong thủ đoạn lôi kéo sở hữu chuộc công ty yêu nước kiên cường, bọn chúng đã đưa ông ra xử tử khi ông 36 tuổi.

Xem thêm: Nghĩa Của Tiếng Việt: Bánh Chưng Hay Bánh Trưng Hay Bánh Chưng?

Tôn Thất Thuyết có bài thơ gửi ông:

Vạn lí cao thu Mục mã binh, Thuận giữ bất hạ tiểu chu khinh. Thanh sơn lục thủy tương nghịch xứ, Đại hải trường giang vọng viễn tình. Bách tính yêu cầu vương nhân trường đoản cú chấn, Nhất đần độn báo quốc khánh bởi vì hành. Thử du nhược đắc thiên trung tâm trợ, Qui khứ nam giới xa triệt hảo trình. 

Bản dịch:

Mục mã thu cao vạn dặm đường Thuyền nhỏ chở bên khói xuôi dòng. non sông nước biếc khu vực hò hẹn, Bể rộng lớn sông dài nỗi ước mong! Trăm họ vì vua còn ráng gắng, Một mình báo nước vẫn long đong. Phen này ví lấy được lòng trời giúp, Trở gót về nam giới lối hẳn thông. 

Ngày nay tại đền rồng thờ ông ở cửa ngõ Đặt, thị xã Thường Xuân bao gồm đôi câu đối:

"Bất tử đại danh thùy vũ trụ; Như sinh chính khí tác sơn hà". 

Nghĩa:

"Chẳng chết danh to nêu vũ trụ Như còn khí bao gồm dấy non sông".

*
Cổng vào khu di tích lịch sử, chiến hạ cảnh cửa Đạt, nơi gồm Đền thờ Bà thánh thượng Ngàn, người nhân vật Cầm Bá Thước và cảnh quan hùng vĩ của miền rừng núi thường xuyên Xuân, Thanh Hóa.